Reklama
  • Czwartek, 1 grudnia 2016 (13:05)

    Zaburzenia pamięci

Rozwój demencji związanej z wiekiem można spowolnić. Ważne są dieta, ruch i trening mózgu.

Reklama

Pani Anna (66) przez całe życie była aktywna. Jednak po sześćdziesiątce zauważyła, że coś dzieje się z jej pamięcią. Nie mogła przypomnieć sobie nazwisk znanych aktorów, choć doskonale pamiętała nazwiska koleżanek z podstawówki. Podczas zakupów zapominała o wielu sprawunkach.

Okazało się, że przyczyną była narastająca demencja związana z wiekiem. Problem ten dopada wiele osób po 65. roku życia. Zwykle zaczyna się od problemów z pamięcią – początkowo łagodnych, z czasem poważniejszych, takich jak zapominanie imion i nazw przedmiotów.

Jednocześnie, paradoksalnie, doskonale pamiętamy zjawiska i zdarzenia z przeszłości, np. z dzieciństwa. Gorzej też liczymy, znacznie wolniej myślimy, mamy trudności z oceną sytuacji. Dlatego starsze osoby tak łatwo padają ofiarą oszustów.

Do zaburzeń pamięci często dołączają się zaburzenia mowy, trudności z wyrażaniem myśli oraz problemy z poruszaniem się czy wyuczonymi czynnościami, np. użyciem nożyczek – zwane apraksją.

Oznacza to, że chory nie potrafi wykonać ruchu, którego nauczył się w przeszłości, lub że wykonuje go nieprecyzyjnie. Jego możliwości przekracza np. napisanie listy zakupów, wybranie numeru telefonu czy obranie jabłka.

Na tym etapie choroby jest zwykle uzależniony już od pomocy innych

A nie jest to łatwa pomoc, bo zaawansowanej demencji mogą towarzyszyć zaburzenia nastroju, m.in. agresja w stosunku do osób, które chory bierze za obce, choć przecież je zna, oraz zaburzenia zachowania, np. chory wychodzi z domu i krąży po okolicy bez celu, nie umiejąc wrócić. Osoba z otępieniem ma mniej energii i często jest smutna.

Jeśli otępienie wynika z uszkodzenia mózgu, trzeba szukać pomocy medycznej. Jeśli jest związane z naturalnym zmniejszaniem się liczby neuronów lub gorszą pracą naczyń mózgowych, często trudno mu zapobiegać. Dobrą wiadomością jest to, że otępienie postępuje bardzo powoli, a my możemy je jeszcze spowolnić.

Jednym z najważniejszych elementów profilaktyki otępienia są codzienne ćwiczenia mózgu. Dzięki zmuszaniu go do pracy sprawimy, że wytworzy więcej połączeń pomiędzy tymi komórkami nerwowymi, które mu jeszcze pozostały. Kiedy mózg dostaje sygnał, że musi popracować, zaczyna tworzyć nowe szlaki.

Nowopowstające struktury są bardziej odporne na działanie czasu i mniej narażone na choroby degeneracyjne!

Dlatego stale trzeba przyswajać nowe rzeczy. Uczenie się słówek i komunikacji w obcym języku doskonale stymuluje obszary powiązane zarówno z pamięcią, jak i porozumiewaniem się. Prenumerujmy gazety i czytajmy je regularnie.

Rozwiązujmy krzyżówki. To świetne ćwiczenie wyszukiwania informacji w pamięciowym magazynie. Zacznijmy pisać pamiętnik, w którym będziemy notować bieżące wydarzenia, refleksje i przemyślenia. Trzeba też pomóc mózgowi w pozyskaniu odpowiedniej dawki tlenu i substancji odżywczych. W tym celu należy pobudzać krążenie krwi, bo to ona jest transporterem wszystkiego, czego mózgowi potrzeba.

Trzeba więcej się ruszać. Wskazane są tzw. ćwiczenia aerobowe. Zaliczamy do nich każdy rodzaj ruchu, który trwa przynajmniej pół godziny, a jeszcze lepiej 45 minut, i który zmusi nas do takiego wysiłku, by przyspieszyła praca serca. Ćwiczeniem aerobowym będzie jazda na rowerze, taniec, szybki marsz, bieg, aerobik czy energiczny chód z kijkami.

Nie wszystkie produkty żywnościowe służą naszemu mózgowi. Które wybrać?

Dieta. Najważniejsze dla mózgu są białko i dobre węglowodany. Najlepsze źródło białka stanowi chude mięso. Unikajmy mięs tłustych, bo zawarty w nich cholesterol uszkadza naczynia krwionośne i upośledza zaopatrzenie mózgu w krew. Jedzmy też więcej produktów z pełnego ziarna oraz brązowy ryż.

Dwa razy w tygodniu sięgajmy po tłuste ryby, np. łososia, sardynki, halibuta, makrelę, ponieważ zawierają nienasycone kwasy tłuszczowe ważne dla prawidłowej pracy mózgu. Podstawą diety muszą być też owoce i warzywa – bogate źródło przeciwutleniaczy zapewniających dobre ukrwienie.

Mózg jest bardzo wrażliwy na niedobór witaminy E. Znajdziemy ją w kiełkach pszenicy, migdałach, orzechach, awokado, oliwie z oliwek, żółtku jaj i szpinaku.

Co szkodzi mózgowi?

Palenie. Rzućmy jak najszybciej. Dym uszkadza wiele mechanizmów związanych z krążeniem. Gorzej ukrwione ciało to także słabiej pracujący mózg.

Nadwaga. Łączy się zwykle z podwyższonym poziomem trójglicerydów, a to oznacza zaburzenia w pracy naczyń, także tych w mózgu. Poza tym nadwaga zwiększa ryzyko wystąpienia udaru.

Co robić, aby im zapobiec?

Im wcześniej rozpoczniemy diagnozować problemy, tym wcześniej można im przeciwdziałać i tym dłużej mózg chorej osoby zachowa sprawność. Dlatego nie lekceważmy początkowych sygnałów.

Dzięki odpowiedniemu leczeniu otępienie można nawet odwrócić! Dotyczy to przypadków spowodowanych np. niedoczynnością tarczycy, niedotlenieniem lub niedoborem witaminy B12.

Dr n. med. Beata Tarnacka, neurolog

Zobacz również

  • Dwa lata temu przez kilka miesięcy le czona byłam na depresję. Lekarz psy chiatra zalecił mi preparaty, po których jeszcze gorzej się czułam. Zamienił je na inne – nie poskutkowały. Pomógł mi dopie... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.