Reklama
  • Poniedziałek, 20 marca (08:05)

    Demencja – nie tylko u seniora!

Nie rozumiem, nie pamiętam... – bywa, że 40-latek ma gorszą zdolność koncentracji i pamięć niż osoba 70-letnia. Sprawdźmy, co sygnalizują takie kłopoty i jakie zmiany warto wprowadzić.

Reklama

Każdemu przytrafiają się „zaćmienia” umysłu, kiedy to nie możemy sobie czegoś przypomnieć, jesteśmy rozkojarzeni, otępiali. Taka „demencja” u osoby w średnim wieku zwykle nie jest groźna i nie ma poważniejszego podłoża, a oznacza jedynie chwilowy spadek sprawności intelektualnej.

Możemy temu przeciwdziałać, regularnie gimnastykując głowę, ale także np. dbając o relaks i odpowiednio odżywczą dietę. Niekiedy jednak demencja ma poważniejsze powody. Łatwiej o to, gdy jesteśmy starsi, mamy różne problemy zdrowotne.

Filiżanka kawy i mały kawałek czekolady to dobry zwyczaj!

Dokładamy starań, by stres nie obciążał nas nadmiernie – może mieć niszczycielski wpływ na mózg, szczególnie gdy jest silny oraz długotrwały, wiąże się z przygnębieniem i poczuciem winy, ale także niską samooceną oraz zazdrością. Codziennie robimy coś, co będzie od tych stanów „odskocznią”, np. idziemy na intensywny spacer albo wysilamy się na zajęciach gimnastycznych. Pamiętamy o tym zwłaszcza jesienią i zimą, gdy nasza odporność psychiczna jest mniejsza.

Uczymy się nowych rzeczy – niezależnie od tego, w jakim jesteśmy wieku i jak dużo obowiązków czeka na nas co dnia, 2–3 razy w tygodniu znajdujemy czas, np. by poćwiczyć język obcy ale też np. nauczyć się... wiersza czy tekstu piosenki.

Wykonujemy czynności „na opak” – wchodzimy po schodach tyłem, zataczamy ramionami koła w przeciwnych kierunkach, piszemy drugą ręką, czytamy od końca wyrazy.

Leczymy schorzenia układu krążenia, by nie odbiły się na zdrowiu mózgu. Chodzi przede wszystkim o tzw. zespół metaboliczny – nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, miażdżycę, cukrzycę. Choroby te grożą uszkodzeniem tętnic, które doprowadzają krew do mózgu. Ale niebezpieczne mogą być również np. zwyrodnienia kręgosłupa szyjnego, jeśli powodują uciskanie naczyń przez kręgi.

Zgłaszamy się regularnie do stomatologa i leczymy na bieżąco próchnicę oraz stany zapalne dziąseł. Zdaniem specjalistów, mogą one sprzyjać pogorszeniu sprawności mózgu, a nawet rozwojowi choroby Alzheimera. Badacze wyjaśniają to następująco: podczas żucia pokarmów bakterie znajdujące się w jamie ustnej są „wstrzykiwane” do naczyń krwionośnych. Wędrując razem z krwią, wywołują stany zapalne w tętnicach, miażdżycę i gorszy dopływ krwi do mózgu.

Nie palimy papierosów – to poważny czynnik ryzyka demencji jeszcze przed 40. rokiem życia!

6 ważnych zasad, które pozwolą zachować kondycję umysłową

Rozmawiając, dyskutując, czy zwyczajnie plotkując, ćwiczymy „głowę” na wszelkie możliwe sposoby – musimy się skoncentrować, coś zapamiętać i coś sobie przypomnieć, a także wykazać się elastycznością myślenia oraz poczuciem humoru. Mamy wiele okazji do śmiechu – a to najlepszy lek na wszystkie stresy!

Korzystne są także wspólne zajęcia manualne – np. rysowanie, malowanie, szydełkowanie, garncarstwo. Jak twierdzą naukowcy, takie grupowe prace poprawiają funkcjonowanie neuronów.

Ochronny wpływ na mózg ma także działalność społeczna, np. w ramach wolontariatu, ale także koła zainteresowań – szczególnie, gdy zostanie rozpoczęta przed 40. r.ż. To świetny trening uwagi, pamięci i logicznego myślenia.

Pisanie listów – warto się do niego zmobilizować, gdy rzadko się spotykamy.

Dieta – może wspierać mózg

Jemy mniej cukru! Wykazano, że istnieje wyraźny związek między jego dużą ilością w diecie, a pogorszeniem pamięci (krótko- i długotrwałej) oraz mniejszą elastycznością poznawczą. Wnioski są jednoznaczne: zasłodzeni słabiej pamiętamy, co zdarzyło się wczoraj, tydzień wcześniej i rok temu, a do tego gorzej przystosowujemy się do zmieniających się sytuacji...

Warto wiedzieć, że cukier działa w ten sposób, iż niszczy dobrą mikroflorę w jelitach, a ta, zgodnie z najnowszymi odkryciami naukowców, jest nam niezbędna do prawidłowej pracy mózgu.

Stajemy się smakoszami ryb morskich. Jedząc je, chronimy mózg przed kurczeniem się. Jest to możliwe dzięki temu, że zawarte w rybach kwasy EPA i DHA „wbudowują się” w tkanki mózgu. Szczególnie ulubione miejsca to np. obszary odpowiedzialne za powstawanie i przechowywanie wspomnień oraz komunikację między neuronami.

Nie stronimy od wątróbki – porcja 100 g to aż 10 zalecanych dziennych dawek witaminy B12, która jest kluczowa dla mózgu. Jej cennym źródłem jest także drób, zwłaszcza indyk.

Jemy jak najwięcej świeżych warzyw oraz owoców – zawierają ochronne dla mózgu przeciwutleniacze i mogą zmniejszać ryzyko demencji.

Kontakty społeczne – mają ogromne znaczenie

Naturalne spowolnienie psychiczne związane z wiekiem

Gdy przybywa nam lat, razem z nami starzeje się nasz mózg. Coraz łatwiej o problemy z pamięcią (zwłaszcza tzw. krótkotrwałą) – według badań występują u co ósmej osoby po 65. r.ż. i co piątej po 80. r.ż. Co jest typowe dla seniora:

zapominanie świeżych informacji – np. zaleconej dawki leku, godziny spotkania, numeru telefonu, imienia lub nazwiska nowo poznanej osoby;

trudności ze znalezieniem różnych przełożonych wcześniej „drobiazgów” – kluczy, okularów, gazety;

problemy z odtworzeniem informacji podanych w radio czy telewizji; zapominanie o zapłaceniu rachunków – może być szczególnie kłopotliwe dla starszej osoby i jej otoczenia.

Ale uwaga! Zaniepokoić powinno m.in.: « wolniejsze chodzenie i wykonywanie różnych czynności, również słabszy uścisk ręki – badacze wykryli, że mogą zapowiadać demencję związaną z chorobami tzw. neurodegeneracyjnymi.

Kiedy to może być sygnał schorzenia neurologicznego?

Aby wykryć chorobę, robi się badania takie jak tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny głowy.

Gdy starsza osoba często zadaje te same pytania (jakby nie pamiętała odpowiedzi), zapomina, jak robi się różne rzeczy (np. ustawia program telewizyjny), łatwo gubi się w otoczeniu (i np. myli własny dom z domem sąsiada), zaczyna zachowywać się dziwacznie (staje się drażliwa, ponura albo nadmiernie wesołkowata) – uwaga na chorobę Alzheimera.

U seniora występuje spowolnienie ruchowe (np. osoba powoli ubiera się i myje, ale także np. mówi), pojawia się drżenie ręki lub nogi (widoczne, gdy senior nie wykonuje żadnej czynności, a ustępujące podczas ruchu), sylwetka staje się pochylona i przygarbiona – mogą to być pierwsze objawy choroby Parkinsona.

Problemy z wykonywaniem złożonych czynności (np. związanych z przygotowaniem posiłku), osłabienie lub paraliż jednej strony ciała, drażliwość, agresja, apatia – bywają skutkiem mikroudaru mózgu i demencji tzw. naczyniopochodnej.

Uwaga też na problemy psychiczne!

Pogorszenie koncentracji i pamięci może być pierwszym objawem depresji oraz nerwicy. Na rozwój tych schorzeń narażają nas m.in.: silne i długotrwałe stresy, których nie potrafimy lub nie mamy możliwości odreagować; nadmiar pracy (zawodowej, domowej), zła sytuacja materialna, zły stan zdrowia oraz choroby przewlekłe. Występują m.in:

tzw. luki w pamięci – np. nie możemy sobie przypomnieć co robiłyśmy tydzień temu;

rozkojarzenie, sztywność myślenia – trudno nam się skupić, wymyślić coś nowego, rozwiązać problem;

kłopoty ze snem – np. często nie możemy zasnąć, budzimy się w nocy lub wcześnie nad ranem, jesteśmy senne w ciągu dnia;

zaburzony apetyt – nie chce nam się jeść lub, wprost przeciwnie, ciągle jesteśmy głodne i mamy chęć na słodycze;

coraz mniejsza aktywność na co dzień – np. nie wychodzimy z domu, unikamy kontaktów z innymi, zaniedbujemy porządek w otoczeniu i higienę;

tzw. depresyjne myślenie – pesymistycznie oceniamy własną przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, mamy zaniżoną samoocenę, poczucie bycia bezwartościową, niepotrzebną, wszystko wydaje się nam bezsensowne;

stany lękowe – trudno nam określić, czego konkretnego się boimy, uczcie zagrożenia stopniowo narasta i zmniejsza się (lęk tzw. wolno płynący);

kołatanie serca, duszności, bóle głowy, kręgosłupa – zwłaszcza przy depresji tzw. maskowanej, która „ukrywa się” za objawami cielesnymi (somatycznymi).

Jeśli mamy takie dolegliwości, nie powinnyśmy ich lekceważyć, tylko jak najszybciej zgłosić się do lekarza psychiatry (bez skierowania, bezpłatnie na NFZ).

Co może nam zalecić: wykonanie dodatkowych badań, np. pod kątem pracy tarczycy – powodem depresji bywa niedoczynność gruczołu; środki farmakologiczne – aby odczuć ich działanie potrzeba 2–4 tygodni; psychoterapię – dzięki zrozumieniu przyczyn wystąpienia choroby i nauczeniu się, jak sobie z nią na co dzień radzić, możemy poprawić nie tylko swoje samopoczucie, ale także formę intelektualną, pamięć, zdolność koncentracji.

Test zegara

Lekarze stosują go u pacjentów przy podejrzeniu Alzheimera. Osoba ma narysować tarczę i zaznaczyć określoną godzinę. Niepokojące sygnały to np.: nierówne rozmieszczenie cyfr.

Szybka pomoc

Jeśli obawiamy się wizyty u psychiatry, możemy zasięgnąć wstępnej porady, pisząc na adres: porady@stopdepresji.pl lub dzwoniąc pod nr: (0-22) 654 40 41 (w ponie- działki w godz. 17–20).

Tekst pochodzi z magazynu

Tina

Zobacz również

  • Jest podstawowym rusztowaniem naszego ciała, dlatego musimy szczególnie o niego się troszczyć – zwłaszcza gdy prowadzimy siedzący tryb życia lub dużo dźwigamy. więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.